شکست پروژههای آببندی، در بیشتر مواقع به دلیل انتخاب متریال اشتباه، اجرای افراد غیرمتخصص و آماده نکردن صحیح سطح زیرین رخ میدهد. عایقکاری یک فرایند کاملا تخصصی و زنجیروار است که اگر هر یک از مراحل آن به درستی انجام نشود، رطوبت به راحتی راه خود را به داخل سازه پیدا میکند و زمینهساز تخریبهای زنجیرهای، رشد قارچ و کپک و افت شدید ارزش ملک میشود. در ادامه به بررسی دقیقتر این دلایل کلیدی میپردازیم.
1. انتخاب اشتباه متریال آببندی نامتناسب با شرایط اقلیمی و نوع سازه
استفاده از عایقهایی که با سرمای شدید، گرمای سوزان یا کاربری خاص سازه همخوانی ندارند؛ دلیل اصلی ترک خوردن یا ذوب شدن سریع مواد آببندی است. هر ساختمانی، بسته به اینکه در چه شهر و آبوهوایی قرار دارد و چه مقدار در معرض رطوبت است، به نوع خاصی از متریال نیاز دارد. برخی از این اشتباهات شامل موارد زیر است.
- عایقهای پایه قیر: این مواد، برای مناطق بسیار گرم مناسب نیستند؛ زیرا در دمای بالا نرم شده، جاری میشوند و در سرما نیز با کوچکترین تنشی به سرعت ترک میخورند.
- عایقهای پلیمری و الاستومری: مقاومت بالایی در برابر کشش و اشعه UV خورشید دارند و برای بامها یا دیوارهایی که در معرض انقباض و انبساط دائمی هستند، ایدهآل محسوب میشوند.
- عایقهای پایه سیمانی: به دلیل داشتن ساختار سخت و مقاومت بالا در برابر فشار آب، برای استخرها و مخازن آب ثابت مناسباند؛ اما چون خاصیت کشسانی ندارند، در برابر حرکات سازه شکننده عمل میکنند.
شناخت دقیق ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی هر محصول قبل از خرید، از هدررفت بودجه و خرابی زودهنگام جلوگیری میکند. تطبیق هوشمندانه نوع متریال با شرایط پروژه و کاربری ساختمان یک ضرورت غیرقابل انکار برای موفقیت کار است. در اینجور موارد حتی شما میتونید با شرکت های مطرح و بزرگ تماس بگیرید و مشکلات خودتون رو بیان کنید ؛ مثلا شرکت افزیر در زمینه مقاوم سازی و آب بندی ساختمان و شرکت دکترنانو در زمینه عایق های رطوبتی مایع و مجموعه شیمیایی بتن پلاست در زمینه انواع چسب ها .
2. عدم زیرسازی مناسب و آمادهسازی صحیح سطح
اجرای عایق روی سطوح آلوده، چرب، گرد و خاک گرفته یا ناهموار باعث میشود مواد آببندی هرگز به درستی به سطح نچسبند و پروژه با شکست مواجه شود. زیرسازی، مهمترین مرحله عایقکاری است؛ زیرا پیوند مولکولی بین عایق و سطح زیرین در این مرحله شکل میگیرد. اگر سطح مورد نظر از قبل شستشو، ترمیم و خشک نشود، بهترین متریالها هم پس از مدت کوتاهی پوسته پوسته شده و از سطح جدا میشوند. صرف زمان کافی، برای تمیزکاری و مسطح کردن بستر کار، فونداسیون نامرئی اما مهم کل پروژه و تضمینکننده ماندگاری عایق خواهد بود. ( برگرفته از وبسایت آردکس )
3. اجرای غیراصولی و استفاده از نیروی کار غیرمتخصص
واگذاری کار به افراد بیتجربه که با اصول ترکیب مواد، نحوه اجرای لایهها و ابزار مناسب آشنا نیستند، در نهایت به نشتی مجدد ختم میشود. متریالهای نوین آببندی، دستورالعملهای اختلاط و اجرای بسیار دقیقی دارند که نیروی کار سنتی اغلب از آنها بیخبر است.
اجرای اشتباه باعث ایجاد حباب، ناهمواری و ضخامتهای متغیر در سطح عایق میشود. این نواقص، به نقاط ضعف پنهانی تبدیل میشوند که فشار آب به سادگی از آنها عبور میکند. حتی اگر گرانترین مواد بازار را تهیه کنید، دستهای یک مجری غیرحرفهای میتواند تمام خواص محافظتی آن متریال را به راحتی از بین ببرد.
اکثر شرکت هایی که ازشون محصول تهیه میکنید ، نیروی تخصصی اجرا هم دارند که میتونید ازشون کمک بگیرید.
4. نادیده گرفتن درزهای انبساطی، ترکها و نشست ساختمان
پر نکردن ترکهای فعال و بیتوجهی به درزهای انبساطی باعث میشود با کوچکترین نشست ساختمان، لایه آببند پاره شده و آب نفوذ کند. ساختمانها موجوداتی زنده هستند که در طول زمان و بر اثر تغییرات دمایی دچار تغییرات حجمی و نشستهای طبیعی میشوند. این حرکات، هرچند جزئی، فشاری دائمی بر لایه خشک عایق وارد میکنند.
برای مهار این حرکات، باید قبل از اجرای عایق اصلی، تمامی درزها و ترکها با استفاده از ماستیکهای پلییورتان که خاصیت ارتجاعی بالایی دارند، مسلح و ترمیم شوند. نادیده گرفتن این نقاط ضعف ساختاری، مسیر حرکت آب را کاملا باز میگذارد.
5. شرایط نامساعد آبوهوایی در زمان اجرای عایقکاری (رطوبت، دما و وزش باد)
اجرای عایق در روزهای بارانی، بسیار سرد یا در حضور باد شدید باعث اختلال در واکنشهای شیمیایی مواد شده و چسبندگی آنها را از بین میبرد. شرایط جوی در زمان اجرا دقیقا به اندازه کیفیت خود مواد اهمیت دارد.
- رطوبت و بارندگی: وجود آب روی سطح یا بارش باران، قبل از خشک شدن کامل، مانع از تشکیل پیوند مولکولی شده و باعث شسته شدن عایق میشود.
- سرمای شدید یا گرمای بیش از حد: هوای سرد فرآیند کیورینگ و تشکیل پیوندهای پلیمری را متوقف میکند و گرمای شدید منجر به گیرش سطحی کاذب میشود؛ یعنی لایه رویی خشک به نظر میرسد؛ اما لایههای زیرین هنوز خام هستند.
- وزش باد شدید: باد باعث نشستن گرد و غبار روی لایه خیس عایق شده و کیفیت یکپارچه و صیقلی سطح را کاملا خراب میکند.
بررسی پیشبینی وضعیت هوا برای حداقل ۴۸ ساعت پس از اجرا، یک اقدام حیاتی برای حفظ سلامت و کیفیت پروژه است.
6. عدم رعایت ضخامت استاندارد و زمان خشک شدن (گیرش) مواد
اجرای عایق با ضخامتی کمتر از حد استاندارد یا اجرای لایه دوم پیش از خشک شدن لایه اول، مقاومت نهایی سطح را به شدت کاهش میدهد. هدف از آببندی، ایجاد یک غشاء یا پوسته محافظ یکپارچه است. ضخامت کم، به معنای وجود نقاط ضعف میکروسکوپی در این غشاء است که در برابر فشار هیدرواستاتیک آب مقاومت نخواهند کرد.
عجله در اجرای لایههای بعدی یا بهرهبرداری زودهنگام از محیط، اجازه نمیدهد پیوندهای شیمیایی مواد کامل شود. رعایت دقیق زمانبندی گیرش اولیه و نهایی که توسط کارخانه سازنده اعلام شده، برای موفقیت کار الزامی است.
7. بیتوجهی به تست آببندی و نگهداری دورهای پس از اجرا
انجام ندادن تست غرقاب پس از پایان کار، باعث میشود سوراخها و نواقص ریز پنهان بمانند و در آینده خسارات سنگینی به بار بیاورند. این تست، یک سرمایهگذاری کوچک برای جلوگیری از هزینههای بسیار سنگین تعمیرات در آینده است. پیدا کردن یک نشتی کوچک قبل از کاشیکاری، بسیار کمهزینهتر از تخریب کل سطح در سال بعد است.
از سوی دیگر، عایقها نیاز به مراقبت دارند. رها کردن سطح به حال خود و عدم بازدید سالانه برای پیدا کردن آسیبهای فیزیکی یا گرفتگی مسیرهای خروج آب، عمر مفید سیستم آببندی را به شدت کوتاه میکند.
نتیجهگیری
موفقیت یک پروژه آببندی، در گرو یک زنجیره به هم پیوسته از انتخاب مواد درست، زیرسازی اصولی، اجرای حرفهای و رعایت شرایط محیطی است. پاره شدن این زنجیر در هر مرحله، راه را برای نفوذ مخرب رطوبت باز میکند. با صرف هزینه و زمان معقول برای به کارگیری نیروی متخصص و رعایت دقیق استانداردهای اجرایی، میتوان از خسارات سنگین در آینده جلوگیری کرد. در نهایت، آببندی موفق بیش از آنکه یک هزینه باشد، یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای حفظ آرامش و ارزش دارایی شماست.
سوالات متداول
آیا میتوان عایق جدید را مستقیم روی عایق قدیمی و آسیبدیده اجرا کرد؟
خیر؛ اجرای عایق جدید روی سطح سست قدیمی باعث کنده شدن هر دو لایه میشود و حتما باید عایق قبلی تراشیده و سطح زیرین کاملا تمیز و آماده شود.
بهترین زمان برای انجام پروژههای آببندی در ساختمان چه فصلی است؟
فصلهای بهار و اوایل پاییز که هوا نه خیلی سرد و نه خیلی گرم است و بارندگی کمتری وجود دارد، ایدهآلترین زمان برای عایقکاری هستند تا مواد بهترین عملکرد را داشته باشند.
تست آببندی استخر یا بام چند روز باید طول بکشد؟
تست استاندارد غرقاب باید حداقل ۴۸ تا ۷۲ ساعت زمان ببرد تا هرگونه نشتی ریز یا افت غیرطبیعی سطح آب که با چشم قابل تشخیص نیست، به طور دقیق مشخص شود.
