گاهی مادران در ماه های پایانی بارداری این سؤال را مطرح می کنند که آیا می توان بعد از تولد نوزاد و در همان جلسه، علاوه بر بخیه های احتمالی زایمان، عمل زیبایی واژن، تنگ کردن واژن، پرینئوپلاستی یا حتی لابیاپلاستی را هم انجام داد؟
از نظر فنی ممکن است جراح بتواند روی بافت ناحیه تناسلی اقدام جراحی انجام دهد، اما انجام یک جراحی زیبایی انتخابی همزمان با زایمان طبیعی، به طور معمول رویکرد استاندارد و توصیه شده ای نیست. اتفاقی که پس از زایمان واقعاً ممکن است ضرورت داشته باشد، ترمیم پارگی واژن و پرینه یا بخیه اپیزیوتومی است؛ یعنی اقدامی درمانی برای بازگرداندن بافت آسیب دیده به ساختار مناسب، نه جراحی زیبایی با هدف تغییر ظاهر یا تنگ تر کردن واژن.
کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا، جراحی زیبایی ناحیه تناسلی زنان را عملی می داند که با هدف تغییر ظاهر یا احساس ناحیه تناسلی و بدون وجود ناهنجاری ساختاری یا عملکردی مشخص انجام می شود. این سازمان همچنین تأکید می کند شواهد باکیفیت درباره اثربخشی و ایمنی بسیاری از این اعمال محدود است و پیش از جراحی باید درباره عوارض احتمالی مانند خونریزی، عفونت، اسکار، تغییر حس، درد هنگام رابطه و احتمال نیاز به جراحی مجدد توضیح داده شود. بنابراین باید میان دو موضوع کاملاً متفاوت تفکیک قائل شد: ترمیم ضروری آسیب ناشی از زایمان و جراحی زیبایی انتخابی واژن و پرینه.
کاربران گامی معرفت نیوز: مطالب گفته شده در این گزارش برگرفته از منابع معتبر در زمینه زیبایی، سلامت و پزشکی می باشد و تنها یک محتوا جهت آگاهی شما در خصوص سوال مطرح شده است و به هیچ عنوان جایگزین دستورات و موارد گفته شده توسط پزشک متخصص نمی شود. پس جهت آگاهی کامل از کادر پزشکی کسب مشاوره نمایید.
مطالب گفته شده در این مقاله برگرفته از منابع زیر می باشد که برای کسب اطلاعات تکمیلی می توانید از آنها استفاده نمایید:
- بررسی تفاوت جراحی زیبایی انتخابی با درمان پزشکی، لابیاپلاستی/واژینوپلاستی و عوارض احتمالی مثل خونریزی، عفونت، اسکار، تغییر حس و درد هنگام رابطه – لینک
- منبع مورد استفاده برای توضیح اینکه در زایمان طبیعی چه پارگی هایی ممکن است در پرینه، واژن و لابیا ایجاد شود و چرا بخیه زایمان با جراحی زیبایی تفاوت دارد – لینک
- مطالب تخصصی گفته شده در زمینه عمل زیبایی واژن در صفحه خدمات بهترین کلینیک زیبایی واژن در شهر مشهد نوشته شده توسط دکتر متخصص زیبایی زنان – لینک
- مطالب گفته شده برای بخش زمان ترمیم بعد از زایمان و اینکه ارزیابی بدن مادر باید طی دوره پس از زایمان ادامه پیدا کند، نه اینکه بلافاصله بعد از تولد درباره جراحی زیبایی تصمیم گرفته شود – لینک
- مطالب گفته شده برای بخش احساس شلی واژن، ضعف عضلات کف لگن، نقش تمرین و فیزیوتراپی و اینکه هر تغییر بعد از زایمان نیازمند جراحی نیست – لینک
بعد از زایمان طبیعی چه اتفاقی برای واژن و پرینه می افتد؟
هنگام عبور نوزاد از کانال زایمان، بافت واژن و پرینه به مقدار قابل توجهی کشیده می شود. ممکن است هیچ پارگی ایجاد نشود یا برعکس، پارگی هایی در پوست، عضلات پرینه، دیواره واژن یا حتی لابیاها اتفاق بیفتد. RCOG توضیح می دهد که پارگی حین زایمان می تواند علاوه بر پرینه، داخل واژن و قسمت هایی از فرج از جمله لابیاها را نیز درگیر کند.
در ساعات اولیه بعد از تولد، این بافت ها ممکن است متورم، حساس، دردناک و گاهی همراه با خونریزی و آسیب باشند. میزان تغییر نیز از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است. به همین دلیل ظاهر واژن یا پرینه بلافاصله بعد از زایمان ظاهر نهایی بدن مادر نیست. بخشی از تورم و کشیدگی در هفته های بعد کاهش پیدا می کند و بافت ها وارد فرایند ترمیم می شوند. ACOG نیز دوره پس از زایمان را یک فرایند ادامه دار بازیابی جسمی می داند و توصیه می کند وضعیت جسمی مادر، از جمله درد پرینه و مشکلات کف لگن، در مراقبت های بعد از زایمان ارزیابی شود. همین مسئله یکی از دلایلی است که تصمیم گیری درباره یک جراحی زیبایی دائمی در همان ساعات ابتدایی پس از زایمان منطقی نیست.
بخیه بعد از زایمان با عمل زیبایی واژن فرق دارد
این تفاوت یکی از مهم ترین نکاتی است که باید درباره موضوع بدانیم. فرض کنید هنگام زایمان پرینه دچار پارگی درجه دوم شده است. در این حالت علاوه بر پوست، عضلات پرینه نیز آسیب دیده اند و معمولاً باید ترمیم شوند. RCOG اعلام می کند پارگی درجه دوم معمولاً نیاز به بخیه دارد و ترمیم آن غالباً با بی حسی موضعی در همان اتاق زایمان انجام می شود.
پارگی های عمیق تر که به اسفنکتر مقعد می رسند، نیازمند ترمیم دقیق تر هستند. هدف در تمام این موارد، بازسازی آناتومی آسیب دیده و حفظ عملکرد طبیعی است. اما در لابیاپلاستی، بخش هایی از لابیا با هدف تغییر اندازه یا فرم جراحی می شوند. در واژینوپلاستی، هدف معمولاً تغییر یا تنگ تر کردن کانال واژن مطرح می شود و پرینئوپلاستی روی پرینه و ورودی واژن تمرکز دارد. ACOG این اقدامات را در دسته جراحی های زیبایی ناحیه تناسلی قرار می دهد، مگر اینکه برای اصلاح یک آسیب یا مشکل عملکردی مشخص انجام شوند. پس اینکه پزشک بعد از زایمان یک پارگی را بخیه می زند، به معنی انجام عمل زیبایی واژن نیست.
چرا عمل زیبایی همزمان با زایمان طبیعی معمولاً انتخاب مناسبی نیست؟
مهم ترین مسئله این است که بافتی که به تازگی زایمان را پشت سر گذاشته، هنوز در وضعیت پایدار قرار ندارد.
تورم اجازه ارزیابی دقیق نتیجه زیبایی را نمی دهد
بافت واژن، لابیا و پرینه بعد از زایمان می تواند متورم و کشیده باشد. بخشی از این تغییرات در هفته های بعد کاهش پیدا می کنند. بنابراین قضاوت درباره اینکه چه مقدار پوست باید برداشته شود یا ورودی واژن دقیقاً به چه اندازه ای تغییر کند، در همان ساعت های اولیه می تواند دشوار باشد.
این نتیجه یک استنباط پزشکی از روند طبیعی ترمیم بعد از زایمان است: وقتی بافت هنوز در فاز حاد آسیب و تورم قرار دارد و متخصصان توصیه به ارزیابی مجدد در هفته های پس از تولد می کنند، ظاهر همان ساعات ابتدایی معیار قابل اتکایی برای یک جراحی زیبایی دائمی نیست.
بدن در حال ترمیم زخم زایمان است
اگر پارگی یا اپیزیوتومی وجود داشته باشد، بدن همزمان باید زخم ناشی از زایمان را ترمیم کند. RCOG توضیح می دهد که پس از پارگی پرینه، درد و حساسیت ممکن است حدود ۴ تا ۶ هفته ادامه داشته باشد و در موارد پارگی های شدیدتر، پیگیری ۶ تا ۱۲ هفته بعد نیز انجام می شود. افزودن یک جراحی انتخابی به بافتی که خود نیازمند ترمیم است، بدون ضرورت پزشکی مشخص، مزیت واضحی ندارد.
زخم پرینه می تواند دچار عفونت یا بازشدگی شود
یکی از عوارض شناخته شده بخیه های پرینه، بازشدن زخم یا Perineal wound breakdown است. RCOG توضیح می دهد عفونت یا فشار ناشی از خونریزی زیر زخم می تواند باعث بازشدن بخیه ها شود. راهنمای بالینی جدید درباره آسیب های پرینه ناشی از زایمان نیز عفونت و بازشدگی زخم را از مشکلات مهم دوره پس از زایمان می داند و بر مراقبت، بهداشت و پیگیری زخم تأکید دارد.
جراحی های زیبایی ناحیه تناسلی نیز خود با خطرهایی مانند خونریزی، عفونت، اسکار، چسبندگی، درد و تغییر حس همراه هستند. بنابراین انجام همزمان یک اقدام غیرضروری باید فقط به این دلیل که مادر همین حالا در اتاق زایمان است توجیه شود؛ چیزی که از نظر پزشکی دلیل کافی محسوب نمی شود.
آیا می توان بعد از زایمان واژن را چند بخیه بیشتر زد تا تنگ تر شود؟
این تصور که بعد از زایمان کافی است پزشک چند بخیه اضافه تر بزند تا واژن تنگ تر و رابطه جنسی بهتر شود، نگاه بسیار ساده شده ای به آناتومی کف لگن است. هدف بخیه زایمان باید ترمیم صحیح بافت آسیب دیده باشد، نه کوچک کردن غیرضروری ورودی واژن. تنگ کردن بیش از حد بافت می تواند مشکل ساز شود. در منابع پزشکی مربوط به جراحی های زیبایی ناحیه تناسلی، درد هنگام رابطه، ایجاد اسکار، تغییر حس و حتی نیاز به جراحی مجدد جزو عوارض احتمالی ذکر شده اند.
درواقع تنگ تر بودن الزاماً به معنی عملکرد بهتر نیست. واژن، پرینه و عضلات کف لگن باید عملکرد طبیعی خود را حفظ کنند. اگر بعد از زایمان احساس گشادی، ضعف کف لگن یا تغییر در رابطه جنسی وجود داشته باشد، علت باید بعد از طی دوره اولیه ترمیم بررسی شود.
آیا اپیزیوتومی نوعی عمل زیبایی واژن محسوب می شود؟
خیر. اپیزیوتومی برشی در پرینه است که در برخی زایمان ها برای کمک به تولد نوزاد ایجاد می شود. پس از تولد، این برش بخیه زده می شود. NHS توضیح می دهد که اپیزیوتومی معمولاً پس از زایمان ترمیم می شود و بخیه ها طی هفته های بعد بهبود پیدا می کنند. هدف اپیزیوتومی زیبایی یا تنگ کردن واژن نیست. همچنین انجام اپیزیوتومی بیشتر از مقدار موردنیاز یا بخیه زدن با هدف ایجاد تنگی بیشتر را نباید با ترمیم استاندارد پرینه اشتباه گرفت.
چه جراحی هایی را بهتر است همزمان با زایمان انجام ندهیم؟
اگر صرفاً هدف زیبایی باشد، معمولاً تصمیم درباره اقداماتی مانند موارد زیر بهتر است به بعد از دوره ترمیم موکول شود:
- لابیاپلاستی برای کوچک یا متقارن کردن لابیاها
- واژینوپلاستی با هدف تنگ تر کردن واژن
- پرینئوپلاستی زیبایی
- جراحی با هدف تغییر شکل ورودی واژن
- ترکیب چند جراحی زیبایی ناحیه تناسلی
ACOG تأکید می کند که برای بسیاری از جراحی های زیبایی تناسلی زنان، داده های باکیفیت درباره اثربخشی و ایمنی محدود است و بیمار باید پیش از تصمیم گیری درباره خطرهایی مانند درد، خونریزی، عفونت، اسکار، تغییر حس و درد هنگام رابطه آگاه باشد.
این احتیاط وقتی اهمیت بیشتری دارد که فرد به تازگی زایمان کرده و بافت بدن هنوز در حال تغییر و ترمیم است.
پس چه عملی ممکن است همان موقع زایمان انجام شود؟
اگر زایمان موجب آسیب شده باشد، ترمیم درمانی همان آسیب ممکن است همان زمان ضروری باشد. برای مثال:
پارگی درجه دوم معمولاً نیازمند ترمیم عضلات و پوست پرینه است. پارگی های درجه سوم و چهارم که اسفنکتر مقعد را درگیر می کنند، نیازمند ترمیم تخصصی هستند. پارگی واژن یا لابیا نیز اگر خونریزی داشته باشد یا از نظر آناتومیک نیازمند ترمیم باشد، ممکن است بخیه زده شود. RCOG تأکید می کند آسیب زایمانی می تواند در پرینه، واژن و لابیا اتفاق بیفتد. اما تمام این اقدامات با هدف اصلاح آسیب زایمانی انجام می شوند.
ACOG نیز به صراحت بین جراحی صرفاً زیبایی و جراحی ای که برای ترمیم آسیب ناشی از زایمان ضرورت پزشکی دارد تفاوت قائل می شود.
چه زمانی بعد از زایمان می توان درباره عمل زیبایی تصمیم گرفت؟
یک زمان ثابت برای تمام زنان وجود ندارد. ACOG مراقبت پس از زایمان را یک فرایند می داند و توصیه می کند مادر در سه هفته ابتدایی با ارائه دهنده مراقبت خود در تماس باشد و ارزیابی جامع پس از زایمان حداکثر تا ۱۲ هفته انجام شود. این ارزیابی باید شامل بازیابی جسمی، وضعیت پرینه، مشکلات ادراری یا مدفوعی، سلامت جنسی و سایر مسائل باشد.
در زنانی که پارگی شدید پرینه داشته اند، RCOG نیز پیگیری حدود ۶ تا ۱۲ هفته پس از تولد را برای بررسی ترمیم زخم توصیه می کند. بنابراین منطقی تر است ابتدا اجازه داده شود دوره اولیه ترمیم طی شود و سپس وضعیت واقعی بافت بررسی شود. این به معنی آن نیست که هر فرد دقیقاً در هفته ششم یا دوازدهم آماده جراحی زیبایی است. زمان انجام جراحی انتخابی باید فردی تعیین شود و به نوع زایمان، شدت پارگی، وضعیت زخم، شیردهی، علائم کف لگن، برنامه بارداری آینده و نوع جراحی موردنظر بستگی دارد.
ممکن است بعد از چند هفته اصلاً به جراحی نیاز نباشد
احساس تغییر در واژن در هفته های ابتدایی بعد از زایمان الزاماً نشانه نیاز به عمل نیست. عضلات کف لگن در زایمان تحت فشار قرار می گیرند و ممکن است فرد احساس ضعف، سنگینی یا تفاوت در کنترل عضلات داشته باشد. RCOG توصیه می کند تمرینات کف لگن برای تقویت عضلات اطراف مثانه، روده و رحم انجام شوند و این تمرینات را خط اول درمان بسیاری از مشکلات عملکردی کف لگن معرفی می کند. پس اگر شکایت اصلی فرد احساس شلی واژن است، ابتدا باید مشخص شود مشکل واقعاً از کجاست.
گاهی مسئله بیشتر مربوط به عضلات کف لگن است و فیزیوتراپی کف لگن می تواند گزینه منطقی تری از جراحی باشد. گاهی نیز آسیب آناتومیک مشخصی باقی مانده که نیاز به ارزیابی متخصص دارد.
اگر بعد از زایمان شکل پرینه نامناسب ترمیم شود چه؟
در بعضی زنان ممکن است پس از پایان دوره ترمیم مشکلاتی مانند درد مداوم، اسکار دردناک، تغییر قابل توجه شکل ورودی واژن یا درد هنگام رابطه باقی بماند. در این شرایط موضوع دیگر الزاماً یک عمل زیبایی صرف نیست و ممکن است پای اصلاح یک نقص یا عارضه زایمانی در میان باشد.
مطالعات کوچکی درباره revision perineoplasty یا ترمیم مجدد پرینه در زنانی که بعد از زایمان دچار درد و تغییر آناتومیک پایدار شده اند، بهبود علائم را گزارش کرده اند؛ بااین حال تعداد بیماران در برخی از این تحقیقات کم بوده و تصمیم جراحی باید موردی گرفته شود. راهنمای بالینی جدید درباره آسیب های پرینه نیز توصیه می کند پس از زایمان، وضعیت زخم، اسکار دردناک، بازشدگی زخم، درد هنگام رابطه و مشکلات ادراری یا مدفوعی در پیگیری بررسی شوند.
اگر قصد بارداری مجدد داریم، عمل زیبایی را چه کنیم؟
این سؤال نیز در زمان بندی اهمیت دارد. بارداری و زایمان بعدی می توانند دوباره بافت فرج، واژن و پرینه را تغییر دهند. ACOG نیز اشاره می کند شکل، اندازه و رنگ فرج می تواند در طول زندگی و از جمله در دوران بارداری تغییر کند. حتی مطالعه ای درباره زنانی که بعد از لابیاپلاستی زایمان کرده اند نشان داده است زایمان واژینال بعد از این جراحی امکان پذیر است، اما پارگی یا اپیزیوتومی در برخی افراد رخ داده است. این مطالعه کوچک و گذشته نگر بوده و نمی تواند برای تمام زنان نتیجه قطعی ارائه کند.
بنابراین اگر فرد برنامه مشخصی برای بارداری دیگری دارد، بهتر است این موضوع پیش از انتخاب جراحی زیبایی با پزشک مطرح شود؛ زیرا زایمان بعدی ممکن است نتیجه جراحی را تغییر دهد.
چه زمانی بعد از زایمان باید سریع تر به پزشک مراجعه کرد؟
بعد از پارگی یا بخیه پرینه، مقداری درد و حساسیت طبیعی است، اما بعضی علائم نیازمند ارزیابی پزشکی هستند. افزایش درد، بوی نامطبوع، ترشح غیرطبیعی، خونریزی از محل زخم، بازشدن بخیه ها، تب یا احساس ناخوشی می تواند با عفونت یا اختلال در ترمیم همراه باشد. RCOG توصیه می کند در صورت افزایش درد، خونریزی یا بوی غیرطبیعی از محل پارگی، ارزیابی پزشکی انجام شود. همچنین بی اختیاری مدفوع، اختلال قابل توجه در کنترل ادرار، درد مداوم هنگام رابطه یا درد پرینه ای که برطرف نمی شود باید در پیگیری مطرح شود. در چنین شرایطی هدف ابتدا تشخیص و درمان مشکل است، نه انجام یک جراحی زیبایی.
قبل از تصمیم برای عمل زیبایی بعد از زایمان چه چیزهایی باید بررسی شود؟
اگر پس از طی دوره بازیابی همچنان به لابیاپلاستی، پرینئوپلاستی یا جراحی دیگری فکر می کنید، بهتر است تصمیم فقط بر اساس ظاهر گرفته نشود. پزشک باید مشخص کند:
- آیا زخم زایمان کاملاً ترمیم شده است؟
- آیا مشکل ناشی از ضعف عضلات کف لگن است یا نقص آناتومیک وجود دارد؟
- آیا اسکار دردناک یا ترمیم نامناسب پرینه ایجاد شده است؟
- آیا درد هنگام رابطه وجود دارد؟
- آیا مشکلات ادراری یا مدفوعی وجود دارد؟
- آیا ابتدا فیزیوتراپی کف لگن می تواند کمک کند؟
- آیا بارداری دیگری برنامه ریزی شده است؟
- هدف جراحی صرفاً زیبایی است یا مشکل عملکردی هم وجود دارد؟
- خطرها و محدودیت های واقعی عمل چیست؟
این ارزیابی اهمیت زیادی دارد، زیرا ACOG تأکید می کند قبل از جراحی زیبایی تناسلی باید درباره علت درخواست جراحی، انتظارات فرد و خطرها و محدودیت شواهد موجود گفتگو شود.
عمل زیبایی واژن را همزمان با زایمان انجام دهیم یا نه؟
اگر منظور از عمل همزمان با زایمان ترمیم پارگی، اپیزیوتومی یا آسیب ایجادشده هنگام تولد نوزاد باشد، بله؛ این اقدامات در صورت نیاز بخشی از مراقبت استاندارد زایمان هستند و ممکن است بلافاصله پس از تولد انجام شوند. اما اگر منظور لابیاپلاستی، واژینوپلاستی یا پرینئوپلاستی صرفاً با هدف زیبایی یا تنگ کردن بیشتر واژن باشد، انجام آن همزمان با زایمان طبیعی معمولاً انتخاب مناسبی نیست.
در ساعات نخست بعد از زایمان، بافت هنوز متورم، کشیده و در حال آغاز فرایند ترمیم است و نتیجه نهایی وضعیت واژن و پرینه قابل قضاوت نیست. مراقبت های معتبر پس از زایمان نیز بر ترمیم، بررسی زخم، ارزیابی کف لگن و پیگیری طی هفته های بعد تمرکز دارند. بنابراین رویکرد منطقی این است که هنگام زایمان فقط آسیب واقعی به درستی ترمیم شود. پس از آن، بدن فرصت بازیابی پیدا کند و اگر بعد از طی دوره ترمیم همچنان مشکل ظاهری یا عملکردی وجود داشت، علت آن توسط متخصص زنان یا متخصص کف لگن بررسی شود.
گاهی فیزیوتراپی و تقویت کف لگن کافی است؛ گاهی مشکل به اسکار یا ترمیم نامناسب مربوط می شود و در گروه محدودی ممکن است جراحی اصلاحی مطرح شود. مهم تر از همه، بخیه بیشتر هنگام زایمان را نباید راه ساده ای برای زیباتر یا تنگ تر شدن واژن دانست. در ناحیه ای که عملکرد جنسی، کنترل ادرار و مدفوع و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می دهد، هدف باید ترمیم صحیح آناتومی و حفظ عملکرد طبیعی باشد؛ نه ایجاد بیشترین میزان تنگی.
سلب مسئولیت پزشکی و حقوقی: مطالب، توصیهها و اطلاعات ارائهشده در این مقاله صرفاً با هدف افزایش آگاهی و اطلاعات عمومی منتشر شدهاند و به هیچ عنوان نباید به عنوان تشخیص، تجویز دارویی، مشاوره یا جایگزین نظر پزشک متخصص و کادر درمان تلقی شوند. وضعیت جسمانی و پاسخ بدن هر فرد به علائم بیماریها و درمانها منحصربهفرد است؛ از این رو هرگونه خوددرمانی، قطع، شروع یا تغییر دوز داروها بر اساس محتوای اینترنت خطرناک است. رسانه ی معرفت نیوز هیچگونه مسئولیتی در قبال عواقب ناشی از تصمیمگیریهای درمانی یا اقدامات خودسرانه بر پایه این نوشته را بر عهده نمیگیرد. در صورت بروز هرگونه درد، تشدید علائم یا شرایط اورژانسی، فوراً به پزشک معالج مراجعه فرمایید.
