در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد؟

یکی از مهم ترین نگرانی های زنان هنگام جدایی این است که در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد و آیا برای انجام سریع طلاق باید از مهریه و سایر حقوق مالی خود صرف نظر کنند. اگر پیش از امضای توافق نامه قصد مشورت با بهترین وکیل طلاق در تهران را دارید، مهم است بدانید طلاق توافقی به خودی خود باعث از بین رفتن حقوق زن نمی شود؛ بلکه زوجین باید درباره مهریه، نفقه، جهیزیه، اجرت المثل و در صورت داشتن فرزند، حضانت و هزینه های فرزند به توافق روشن برسند.

ماده 29 قانون حمایت خانواده نیز دادگاه را موظف کرده است هنگام صدور رای طلاق، وضعیت مهریه، نفقه، جهیزیه، اجرت المثل و مسائل مربوط به فرزندان را مشخص کند. بنابراین پاسخ این سوال برای همه زنان یکسان نیست و بخش مهمی از آن به توافقی بستگی دارد که زن و شوهر پیش از طلاق ثبت می کنند.

در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد؟

به طور کلی حقوقی که ممکن است در طلاق توافقی برای زن مطرح شوند شامل مهریه، نفقه پرداخت نشده، اجرت المثل ایام زوجیت، جهیزیه و برخی مطالبات مالی دیگر هستند. در کنار این موارد، حضانت، ملاقات و نفقه فرزند نیز باید مشخص شوند، اما نفقه فرزند را نباید با حق مالی شخص زن یکی دانست.

مهریه زن در طلاق توافقی چه می شود؟

مهریه یکی از اصلی ترین پاسخ ها به سوال در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد است. بر اساس ماده 1082 قانون مدنی، زن از زمان وقوع عقد مالک مهریه می شود. بنابراین صرف توافقی بودن طلاق، مهریه را از بین نمی برد.

زن و شوهر می توانند در توافق نامه طلاق درباره مهریه به شکل های مختلف توافق کنند؛ برای مثال:

• تمام مهریه پرداخت شود.
• بخشی از مهریه پرداخت و بخش دیگری بخشیده شود.
• پرداخت مهریه به صورت اقساط تعیین شود.
• زن با اراده خود تمام یا بخشی از مهریه را در چارچوب توافق طلاق بذل کند.

بنابراین این تصور که زن برای گرفتن طلاق توافقی حتماً باید کل مهریه را ببخشد، درست نیست. میزان مهریه ای که دریافت یا بخشیده می شود باید بر اساس توافق طرفین مشخص شود.

نکته مهم این است که عبارت های مربوط به «بذل»، «ابراء» یا صرف نظر از حقوق مالی آثار حقوقی متفاوتی دارند. به همین دلیل متن توافق نامه باید دقیق باشد و نباید بدون اطلاع از آثار آن، عبارت های کلی درباره بخشیدن «تمام حقوق مالی» امضا شود.

نفقه زن در طلاق توافقی چگونه محاسبه می شود؟

نفقه پرداخت نشده زن نیز از موضوعاتی است که باید هنگام طلاق تعیین تکلیف شود. ماده 29 قانون حمایت خانواده صراحتاً نفقه زوجه را در کنار مهریه و سایر حقوق مالی از مواردی می داند که وضعیت آن در رای طلاق باید مشخص شود.

اگر زن بابت دوران زندگی مشترک ادعای نفقه پرداخت نشده داشته باشد، طرفین می توانند درباره مبلغ و نحوه پرداخت آن توافق کنند. همچنین ممکن است زن در توافق نامه از مطالبه نفقه گذشته خود صرف نظر کند.

با این حال، نباید مهریه و نفقه را یک حق واحد دانست. بخشیدن مهریه لزوماً به معنی صرف نظر از نفقه نیست؛ مگر اینکه در متن توافق نامه درباره نفقه نیز به صورت مشخص تعیین تکلیف شده باشد.

اجرت المثل در طلاق توافقی به زن تعلق می گیرد؟

اجرت المثل ایام زوجیت یکی دیگر از حقوقی است که در پاسخ به سوال در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد باید بررسی شود.

طبق تبصره ماده 336 قانون مدنی، اگر زن کارهایی را انجام داده باشد که شرعاً وظیفه او نبوده، این کارها به دستور شوهر انجام شده باشد و زن قصد انجام رایگان آنها را نداشته باشد، در صورت اثبات شرایط می تواند اجرت المثل آن کارها را مطالبه کند.

در طلاق توافقی نیز زن و مرد می توانند درباره اجرت المثل تصمیم بگیرند؛ برای مثال مبلغ مشخصی تعیین کنند یا زن به صورت آگاهانه از مطالبه آن صرف نظر کند.

به همین دلیل بهتر است اجرت المثل به صورت مستقل در توافق نامه ذکر شود. استفاده از عبارت های کلی مانند «زوجه نسبت به تمام حقوق مالی ادعایی ندارد» بدون بررسی دقیق می تواند در آینده محل اختلاف باشد.

جهیزیه در طلاق توافقی به چه کسی می رسد؟

جهیزیه ای که متعلق به زن است با وقوع طلاق به مالکیت مرد در نمی آید. در طلاق توافقی معمولاً نحوه استرداد جهیزیه نیز در متن توافق مشخص می شود.

زوجین می توانند تعیین کنند که جهیزیه در چه تاریخی، در چه محلی و با چه شرایطی تحویل داده شود. اگر درباره مالکیت برخی وسایل اختلاف وجود داشته باشد، مدارکی مانند فاکتور خرید، سیاهه جهیزیه، رسید یا سایر دلایل می توانند اهمیت پیدا کنند.

قانون حمایت خانواده نیز جهیزیه را یکی از مواردی دانسته است که دادگاه باید هنگام صدور رای طلاق تعیین تکلیف کند.

بنابراین هنگام پاسخ به اینکه در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد، باید میان جهیزیه متعلق به زن و اموال مشترکی که درباره مالکیت آنها اختلاف وجود دارد تفاوت قائل شد.

آیا در طلاق توافقی نصف اموال مرد به زن تعلق می گیرد؟

یکی از باورهای رایج این است که بعد از هر نوع طلاق، نصف اموال مرد به زن تعلق می گیرد؛ اما چنین قاعده عمومی و خودکاری در حقوق ایران وجود ندارد.

شرطی که معمولاً با عنوان «شرط تنصیف دارایی» شناخته می شود، از شروط ضمن عقد است و اجرای آن به متن همان شرط و تحقق شرایط تعیین شده در عقدنامه بستگی دارد. رویه قضایی نیز شرط تنصیف را یک تعهد ناشی از توافق زوجین می داند، نه یک حق خودکار در هر طلاق.

در متن رایج این شرط، شرایطی مانند درخواست طلاق از طرف مرد و نبود برخی تخلفات از سوی زن اهمیت دارد. به همین دلیل نمی توان گفت صرف انجام طلاق توافقی باعث اجرای خودکار شرط تنصیف می شود.

با این حال، زن و شوهر می توانند در توافق نامه طلاق درباره انتقال یک ملک، خودرو، مبلغ پول یا بخشی از دارایی نیز توافق کنند. در چنین شرایطی مبنای انتقال مال، توافق زوجین است و باید جزئیات آن کاملاً روشن نوشته شود.

حضانت و نفقه فرزند در طلاق توافقی چگونه تعیین می شود؟

اگر زوجین فرزند مشترک داشته باشند، پاسخ به سوال در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد فقط به مسائل مالی زن محدود نمی شود. تکلیف حضانت، ملاقات فرزند و هزینه های نگهداری نیز باید روشن شود.

ماده 29 قانون حمایت خانواده دادگاه را مکلف کرده است درباره حضانت، نگهداری، هزینه های فرزند و نحوه ملاقات تصمیم گیری کند.

در توافق نامه بهتر است مواردی مانند اینها دقیقاً مشخص شوند:

• حضانت فرزند با چه کسی باشد.
• برنامه ملاقات والد دیگر چگونه باشد.
• هزینه ماهانه فرزند چگونه پرداخت شود.
• هزینه های درمان، تحصیل و مخارج خاص چگونه تقسیم شوند.

البته توافق والدین درباره فرزند مطلق نیست و در تصمیم های مربوط به کودک، مصلحت فرزند اهمیت اساسی دارد.

همچنین نفقه فرزند را نباید به عنوان مالی که «به زن تعلق می گیرد» معرفی کرد. حتی اگر مبلغ به مادر پرداخت شود، این هزینه برای تامین نیازهای فرزند است.

آیا زن برای طلاق توافقی باید مهریه خود را ببخشد؟

خیر. قانون الزامی ایجاد نکرده است که زن برای انجام طلاق توافقی حتماً تمام مهریه خود را ببخشد.

طلاق توافقی بر مبنای توافق زن و شوهر انجام می شود و این توافق می تواند شامل دریافت تمام مهریه، دریافت بخشی از آن یا بخشیدن مبلغ مشخصی باشد. ماده 1082 قانون مدنی نیز اصل مالکیت زن بر مهریه را به رسمیت شناخته است.

آنچه اهمیت دارد این است که هر دو نفر درباره نتیجه نهایی به توافق برسند و این توافق به شکل واضح ثبت شود.

زن نباید فقط با این تصور که «طلاق توافقی بدون بخشیدن مهریه ممکن نیست» از حقوق خود صرف نظر کند. از طرف دیگر، اگر شخصی با آگاهی و اختیار تصمیم به بذل بخشی از مهریه در مقابل طلاق بگیرد، باید مقدار و شرایط آن در توافق نامه دقیقاً ذکر شود.

قبل از امضای توافق نامه طلاق به چه نکاتی توجه کنیم؟

در بسیاری از پرونده ها، مشکل اصلی نه اصل توافق، بلکه استفاده از عبارت های مبهم در متن توافق نامه است. برای مثال اگر نوشته شود «زوجه تمام حقوق مالی خود را دریافت کرد و هیچ ادعایی ندارد»، ممکن است دامنه این عبارت بسیار گسترده باشد.

بهتر است تکلیف هر موضوع به صورت مستقل مشخص شود: مهریه، نفقه، اجرت المثل، جهیزیه، اموال، حضانت، ملاقات و نفقه فرزند.

قانون حمایت خانواده حتی مقرر کرده است که ثبت طلاق اصولاً به پرداخت حقوق مالی تعیین شده برای زن وابسته است؛ البته در شرایطی از جمله رضایت زن به ثبت طلاق بدون دریافت فوری حقوق، امکان ثبت وجود دارد و حقوق مندرج در رای می تواند بعداً از مسیر قانونی پیگیری شود.

بنابراین قبل از امضای متن نهایی، باید مشخص باشد زن دقیقاً چه چیزی را دریافت کرده، چه مبلغی قرار است بعداً پرداخت شود و از کدام حق به صورت آگاهانه صرف نظر شده است.

جمع بندی

در پاسخ به این پرسش که در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد نمی توان یک فهرست ثابت برای همه پرونده ها ارائه کرد. مهریه، نفقه پرداخت نشده، اجرت المثل و جهیزیه از مهم ترین حقوقی هستند که ممکن است مطرح شوند و درباره حضانت و نفقه فرزند نیز باید جداگانه تصمیم گیری شود. نصف اموال مرد نیز به صورت خودکار به زن تعلق نمی گیرد و اجرای شرط تنصیف به متن عقدنامه و شرایط پرونده بستگی دارد.

مهم تر از همه اینکه طلاق توافقی به معنی صرف نظر اجباری زن از حقوق مالی نیست. متن توافق نامه تعیین می کند هر یک از طرفین چه تعهداتی دارند و چه حقوقی دریافت یا بخشیده می شود. اگر برای پیدا کردن و مقایسه وکلای خانواده و مراکز حقوقی فعال در شهر نیاز به بررسی گزینه های مختلف دارید، کجای تهران می تواند نقطه شروع مناسبی برای جستجو و مقایسه خدمات در تهران باشد.